کد خبر: ۱۵۵۶۱
تاریخ انتشار: ۲۳ شهريور ۱۳۹۷ - ۱۳:۱۹

مهدی پرس:


در آیه 23 سوره اسراء[1]، از «اف» [اف گفتن به پدر و مادر] نهی شده است، اف به معنای چیز آلوده آمده است.

برخی اهل لغت بر این عقیده اند که: انسان با فوت کردن، خاکستر و غبار را از بدن و لباس خود دور می کند، صدائی که لحظه فوت نمودن از دهان خارج می شود همانند «اف» است، بر همین اساس، بشر هر گاه از چیزی می خواست اظهار انزجار کند اف می گفت.

به هرحال این واژه به معنای کوچکترین اظهار ناراحتی می باشد و قرآن کریم حتی این حد از بی احترامی را در قبال والدین تحریم فرموده است.

امام صادق علیه السلام در این باره می فرماید:

«ادْنَی الْعُقُوقِ افٍّ، وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ عزَّ وَ جلَّ شیئاً اهْوَنَ مِنْهُ لَنَهی عَنْهُ»[2]

پائین ترین حد عقوق« اف» است و اگر چیزی کمتر از آن بود خداوند از همان نهی می فرمود.

همان امام همام علیه السلام در حدیث ذیل به برخی مصادیق بی احترامی اشاره نموده است.

«لاتَمْلَاءَ (لا تُمِلْ) عَینَیک مِنَ النَّظَرِ الَیهِما الّا بِرَحْمَةٍ وَ رِقَّةٍ وَ لاتَرْفَعْ صَوْتَک فَوْقَ اصْواتِهِما، وَ لایدَک فَوْقَ ایدیهِما، وَ لاتَقَدَّمْ قُدَّامَهُما»[3]

چشم را از دیدن آنها پر منما( به آنان خیره مشو) مگر اینکه همراه با رحمت و عطوفت به آنها بنگری، و صدایت را بر آنهابلند نکن، و دستت را از دست آنها بالا مبر، و پیش از آنها راه مرو.

محزون نمودن والدین نیز از مصادیق بی احترامی است.

قال علی علیه السلام:

«مَنْ احْزَنَ والِدَیهِ فَقَدْ عَقَّهُما»[4]

آنکه والدینش را محزون کند عاق آنها شده است.

فرزندان در مقابل خشم پدر و مادر بایستی خشوع کنند و علامت پذیرش نظرات آنها را از خود بروز دهند.

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله:

«مِنْ حَقِّ الوالِدِ عَلَی وَلَدِهِ انْ یخْشَعَ لَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ»[5]

از جمله حقوق پدر بر فرزند این است که فرزند هنگام خشم پدر خاشع شود.

و لذا خیره شدن به والدین و یا به خشم نگریستن به آنها حتی در صورتی که سخن و عمل آنها لغو بوده و ظلم و ستم باشد، جایز نیست.

امام صادق علیه السلام می فرماید:

«مِنَ الْعَقُوقِ انْ ینْظُرَ الرَّجُلُ الی والِدَیهِ فَیحِدَّ النَّظَرَ الَیهِما»[6]

از موارد عقوق والدین این است که فرزند به آنها خیره شود و چشم تیز کند.

و نیز می فرمایند:

«مَنْ نَظَرَ الی ابَوَیهِ نَظَرَ ماقِتٍ و هما ظالِمانِ لَهُ، لَمْ یقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلاةً»[7]

آن کس که به والدین خود به خشم بنگرد در حالیکه آنها به وی ستم روا داشته اند، خداوند نمازش را نمی پذیرد.

و اگر والدین فرزند را آزار دهند و بزنند، وظیفه اولاد دعا و استغفار برای آنهاست، امام صادق علیه السلام در تفسیر

«قُلْ لَهُما قَوْلًا کریماً»

که در آیه آغاز بحث گذشت، می فرمایند:

«انْ ضَرَباک فَقُلْ لَهُما: غَفَرَ اللَّهُ لَکما»[8]

اگر تو را زدند به آنها بگو: خداوند شما را ببخشد.

آخرین مصداق بی احترامی ضرب و شتم و قتل والدین است.

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله:

«انَّ فَوْقَ کلِّ عُقُوقٍ عُقُوقاً حتّی یقْتُلَ الرَّجُلُ احَدَ والِدَیهِ فَاذا فَعَلَ ذلِک فَلَیسَ فَوْقَهُ عُقُوقٌ»[9]

هرچه موجب عاق والدین شود چیزی بالاتر از آن هم یافت می شود، مگر اینکه فرزند یکی از والدین خود را به قتل رساند که بالاتر از آن چیزی نیست.

توهین به والدین مردم، اگر منجر به توهین متقابل آنها شود، علاوه بر حرمت توهین نسبت به دیگران، نوعی عقوق به والدین خود محسوب می شود.

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله:

«مِنَ الْکبائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ والِدَیهِ، یسُبُّ الرَّجُلُ ابا الرَّجُلِ، فَیسُبَّ اباهُ وَ یسُبُّ امَّهُ فَیسُبَّ امَّهُ»[10]

از جمله کبائر این است که کسی به پدر و مادرش ناسزا گوید، یعنی پدر و مادر کسی را دشنام می دهد، و او دشنام را به پدر و مادر دشنام دهنده بر می گرداند.

پی نوشت ها

[1] وَ قَضى‏ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا كَرِيماً، پروردگارت حكم فرموده كه جز او را نپرستيد و به والدين خود نيكى كنيد و هرگاه يك يا هر دوى آنها پير شوند، كمترين اهانتى به آنها روا مدار، و بر آنها فرياد مزن و بزرگوارانه با آنها سخن گو.

[2] بحار الانوار- جلد 74- صفحه 59.

[3] بحار الانوار- جلد 74- صفحه 39.

[4] بحار الانوار- جلد 74- صفحه 72.

[5] كنز العمال- 45512.

[6] بحار الانوار- جلد 74- صفحه 61.

[7] بحار الانوار- جلد 74- صفحه 61.

[8] بحار الانوار- جلد 74- صفحه 39.

[9] بحار الانوار- جلد 74- صفحه 61.

[10] كنز العمال- 45455.


نام:
ایمیل:
* نظر: