send print
4- ملاك و معیار انتصاب نواب اربعه چه بوده است؟
امامان معصوم ‏علیهم السلام بر اساس حكمت رفتار مى‏ كردند و قطعاً در نصب‏ها یك سری معیارها و ملاك‏هایی را مد نظر داشتند از قبیل:


1 - تقیّه و رازداری در حدّ بالا
سفیر اوّل حضرت، عثمان بن سعید برای رعایت تقیه مى‏ كوشید تا خود را از بازرسى‏های رژیم عباسی دور نگه دارد. او بدین منظور در هیچ بحث و مجادله مذهبی یا سیاسی به صورت آشكار درگیر نمى ‏شد. [1] .
حسین بن روح نیز در راستای رعایت و حفظ تقیه، یكی از خدمتگزاران خود را تنها به این دلیل كه معاویه را لعن نمود عزل و اخراج كرد. [2] .


2 - صبر و استقامت بسیار عالی و ممتاز
عده ‏ای از ابوسهل نوبختی پرسیدند: چرا تو نایب خاص حضرت نشدى؟ او در جواب گفت: «آنان (امامان ‏علیهم السلام) بهتر از همه مى ‏دانند كه چه كسی لایق این مقام است. من آدمی هستم كه با دشمنان رفت و آمد دارم و با آنان مناظره مى ‏كنم. اگر آنچه را كه ابوالقاسم حسین بن روح درباره امام مهدى‏ علیه السلام مى‏ داند من مى ‏دانستم، شاید در بحث ‏هایم با دشمنان، آن گاه كه جدال و لجاجت آنان را مى‏دیدم، می ‏كوشیدم تا دلایل بنیادی را بر وجود امام ارائه دهم و در نتیجه محل اقامت او را برملا می ‏ساختم. اما اگر ابوالقاسم حسین بن روح، امام را زیر عبای خود پنهان داشته باشد، و بدنش را با قیچی قطعه قطعه كنند تا امام مهدی ‏علیه السلام را نشان دهد، هرگز عبای خود را كنار نمى‏ زند و امام را نشان نمى‏ دهد». [3] .


3 - نسبت به دیگران فهمیده ‏تر بودن
شیخ طوسی در كتاب «الغیبة» به فهم و درایت آنان اشاره كرده است. [4] .


4 - حسّاس نبودن حكومت نسبت به آنان
امام مهدى‏ علیه السلام در انتخاب نایبان خاص خود از افرادی استفاده مى‏ كرد كه در دستگاه ظالمان عباسی نسبت به آنها حساسیتی نباشد، چون نیابت خاص، كاری بود بسیار مخفی و مبهم و مهم؛ و لذا هر یك از آنان دارای شغل بوده، كاسبی مى ‏كرده ‏اند تا شناخته نشوند.





***************************

[1] تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، دكتر جاسم حسین، ص 149.
[2] الغیبة، طوسى، ص 237.
[3] الغیبة، طوسى، ص 240؛ بحارالأنوار، ج 51، ص 359.
[4] همان، ص 236.