send print
1- آیا دعای ندبه انشای برخی از علمای شیعه است؟
ممکن است برخی اشکال کنند که این دعا انشای برخی از علمای شیعه بوده است. ولی این احتمال از جهاتی باطل است:
۱. بزوفری در ادامۀ روایت این چنین آورده است: «و یستحبّ أن یدعی به فی الأعیاد الأربعة» ظاهر این کلمه می‌رساند که این دعا از جانب معصوم صادر شده است، زیرا محکوم کردن هریک از افعال و اذکار به هریک از احکام خمسه (وجوب، حرمت، استحباب، کراهت و اباحه) از امور توفیقی است که فقط باید از جانب اولیای معصوم خداوند صورت پذیرد.
۲. اینکه برای قرائت این دعا زمان خاص (اعیاد اربعه) ذکر شده خود دلیل بر آن است که از جانب معصوم صادر شده است؛ زیرا در غیر این صورت نمی‌تواند از چنین ویژگی خاصی برخوردار باشد.
۳. رسم علما چنین بوده که هرگاه دعا یا زیارتی را خود انشا می‌کردند متذکر می‌شدند تا بر مردم مشتبه نگردد، از باب نمونه:
الف. شیخ صدوق در «من لا یحضر الفقیه» زیارتی را برای فاطمه زهرا(س) که از انشاهای خود اوست نقل کرده و میگوید: من آن‌را در سفر حج در مدینه در کنار قبر فاطمه زهرا(س) قرائت کردم. ولی آنرا به اینصورت در اخبار نیافتم...»(۱).
ب. سیدبن طاووس در «الاقبال» میگوید: «فصلی است دربارۀ آنچه آن‌را ذکر می‌کنیم از دعایی که آن‌را انشا کردیم، آن‌را هنگام تناول طعام ذکر می‌کنیم»(۲).
ج. و نیز می‌فرماید: «و اما آنچه هنگام رؤیت هلال شوال گفته می‌شود ما آنرا در کتاب «عمل‌الشعر» در ضمن دعایی که انشا کردیم آوردیم، و این دعا صلاحیت برای تمام ماهها را دارد...»(۳).
و در موارد دیگر نیز درمورد ادعیه‌ای که خود انشا کرده چنین تعبیراتی آورده است(۴). ۴. ابن مشهدی در «المزار» می‌گوید: «من در این کتاب خود از فنون زیارات، اخباری را جمع کردم که به‌واسطۀ راویان ثقه و مورد اعتماد به سادات متصل شده‌اند»(۵).
۵. درصورتی که که جمله «انّه الدعا لصاحب الامر» را به معنای انشا از امام زمان(ع) بدانیم می توانیم آن را از توقیعات حضرت مهدی علیه السلام به بزوفری بدانیم.
پی نوشت‌ها:
۱. من لا یحضر الفقیه، ج۲،ص۵۷۲-۵۷۴؛ بحارالانوار، ج۹۷، ص۹۶، ح۱۳.
۲. اقبال الاعمال، ص۱۱۵.
۳. همان، ص۳۰۵.
۴. مهج الدعوات، ص۳۰۲و ۳۳۶و ۳۴۸؛ امان‌الأخطار، ص۱۷.
۵. المراد، ص۱۶.